Het is deze maand precies vijftig jaar geleden dat MAURICE DE HOND zijn eerste opiniepeiling presenteerde. Een gouden jubileum dus, en een mooie reden om in deze aflevering van Wynia’s Week TV – ook te beluisteren als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/ – zowel terug als vooruit te blikken. ‘De enige manier om Nederland bestuurlijk nog te handelen, is dat er na de volgende verkiezingen een nationaal kabinet komt van de huidige drie regeringspartijen plus Pro en JA21,’ zegt De Hond in gesprek met ROELOF BOUWMAN.
Er is ontzettend veel veranderd sinds De Hond op 9 oktober 1976 in het roemruchte VARA-radioprogramma In de Rooie Haan (presentatie: Felix Meurders en Wim Bosboom) de resultaten van zijn eerste zogenoemde ‘verkiezingsonderzoek volgens de methode-De Hond’ bekendmaakte. Grote volkspartijen die rond de vijftig zetels halen – zoals destijds CDA en PvdA – bestaan niet meer. Verkiezingen winnen en premier worden kan tegenwoordig al met 26 zetels – zie Rob Jetten. Minstens zo opvallend: het aantal Tweede Kamerzetels rechts van de VVD is tussen 1998 en 2025 gegroeid van drie naar 49.
Die omwenteling, analyseert De Hond, begon bij het succes van leefbaarpartijen in Utrecht en Hilversum, en daarna in Rotterdam. ‘Dat waren nieuwe lokale partijen die pas net bestonden en out of the blue de grootste werden. Het was de start van een electorale veenbrand.’
Sinds de jaren zestig is het opleidingsniveau van de kiezers sterk gestegen. Gevolg: er wordt niet langer opgekeken tegen politieke leiders. Ondertussen is ons politieke stelsel sinds 1848 niet wezenlijk veranderd. De Hond: ‘Heel erg bepalend voor de politieke voorkeur is nu of kiezers zich zorgen maken over hun financiële toekomst. D66-kiezers doen dat bijvoorbeeld in grote meerderheid niet, PVV-kiezers juist wel.’
In de laatste peiling van De Hond staat de VVD op twaalf zetels, minder dan JA21, PVV en FVD en de laagste liberale score in achttien jaar. ‘Ik zie niet hoe de VVD nog kan terugkomen,’ zegt De Hond, die pleit voor een hergroepering van politieke partijen. ‘Er is eigenlijk geen reden waarom de VVD niet samen met Mona Keijzer, JA21 en de BBB één groep zou kunnen vormen.’
Wynia’s Week is er drie keer per week, 156 keer per jaar, vaak met video’s en podcasts en volledig vrij toegankelijk. Abonnee (gratis) wordt u HIER https://www.wyniasweek.nl/abonneren/ en donateur wordt u HIER https://www.wyniasweek.nl/doneren/ Wees welkom!