Rechters schrijven teveel aan de politiek voor wat ze moeten doen, de universiteiten moeten oppassen dat ze hun monopolie op de wetenschap niet kwijtraken, het maatschappelijke debat ontaardt in onverdraagzaamheid en het christendom zou best een comeback kunnen maken. Dat komt allemaal langs in dit videogesprek van professor RIK TORFS met SYP WYNIA in deze aflevering van Wynia’s Week TV, die ook te beluisteren is als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/.
Torfs was als kerkjurist verbonden aan de KU Leuven, waar hij als rector van de universiteit ook de hoogste ambtsdrager was. Maar hij neemt ook volop deel aan het maatschappelijk debat, is een Bekende Vlaming, columnist en schrijver. Sommige van zijn columns verschijnen ook in Wynia’s Week.
Torfs mag dan zelf jurist zijn, dat weerhoudt hem er niet van rechters te kritiseren, bijvoorbeeld omdat ze mensenrechten die na de Tweede Wereldoorlog marteling en onrecht moesten voorkomen nu ingezet worden tegen stikstof en voor het klimaat. Hij kritiseert ook het vooral in Nederland gangbare idee dat iedereen die het ‘algemeen belang’ inroept op grond daarvan toegang tot het recht heeft. Wat Torfs betreft moet zelfs het idee dat er een ‘algemeen belang’ zou bestaan ‘met een korreltje zout worden genomen’.
Rik Torfs, hoewel zelf mild van toon, keert zich ook tegen de afkeer van wat ‘polarisatie’ wordt genoemd. ‘Het is zelfs een beetje saai zonder polarisatie. Vroeger was dat ook geen probleem als iemand “andersdenkende” was. Nu heet zo iemand meteen “een idioot”.’ Ondertussen doet de werkelijkheid er minder toe dan de juiste mening.’
En tolerantie is wel een veel gebezigd begrip, maar zelden praktijk zegt Torfs. ‘Zoals ook “duurzaamheid” en “diversiteit” begrippen zijn die meer goed klinken dan dat ze worden gepraktiseerd.’
Het eroderen van de tolerantie ervoer Torfs afgelopen zomer ook zelf aan den lijve, toen het overwegend groene en linkse stadsbestuur van Leuven hem tegen de traditie in niet tot ereburger benoemde, in tegenstelling tot zijn opvolger als rector van de universiteit. Torfs grinnikt: ‘Ik ben nu de beroemdste niet-ereburger van Leuven.’
De universiteiten in Nederland en Vlaanderen lijden volgens Torfs ook aan gebrek aan open debat, aan het wegglijden van de vrijheid van meningsuiting (‘dat was een linkse gedachte, maar nu eerder rechts’) en zelfs aan de gigantische toeloop in vergelijking met de vorige eeuw.
De universitaire wereld moet zich bezinnen, zegt Torfs, op het gevaar af anders overbodig te worden en voorbij te worden gelopen. Diverse tendensen, zoals ook kunstmatige intelligentie en de grotere vraag naar goede loodgieters dan naar sommige academici (‘academisch proletariaat’) spelen daarbij een rol.
Torfs oppert het (her-)invoeren van mondeling examens ter afsluiting van een studie als een mogelijke remedie tegen vervalsingen met behulp van AI. En de universiteit moet geen vragen weigeren te beantwoorden, zegt Torfs. ‘Als je vragen niet mag stellen verliest de universiteit aan geloofwaardigheid. De verzwegen vraag wordt de vraag van de toekomst. Zo is het altijd geweest.’
Wynia’s Week is er drie keer per week, 156 keer per jaar, vaak met video’s en podcasts en volledig vrij toegankelijk. Abonnee (gratis) wordt u HIER https://www.wyniasweek.nl/abonneren/ en donateur wordt u HIER https://www.wyniasweek.nl/doneren/ Wees welkom!