Diederik Jekel en Krijn Soeteman bespreken de Nobelprijs voor natuurkunde 2026 voor Francis Halzen. Eerst kondigen zij een samenwerking met Met Nerds om Tafel en een livepodcast in Amsterdam aan. Daarna leggen zij uit waarom neutrino’s een nieuwe manier zijn om het heelal te bestuderen: ze zijn elektrisch neutraal en hebben slechts zelden wisselwerking met materie. Via velden, fundamentele krachten en bètaverval komen zij bij Pauli’s hypothese van een onzichtbaar deeltje, Fermi’s uitwerking en de eerste detectie van reactorantineutrino’s door Cowan en Reines. De kubieke-kilometerdetector IceCube op de Zuidpool komt aan het einde kort ter sprake; de werking ervan en de kosmische ontdekkingen bewaren de hosts voor een volgende aflevering.
Meer lezen:
Nobelprijs voor natuurkunde 2026: https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/summary/
Hoe IceCube werkt: https://icecube.wisc.edu/science/icecube/
Hal West live-opname: https://halwest.amsterdam/voorstelling/scientias-podcast-live/
00:00 Intro, luisteraarsactie en Scientias Live
05:15 De Nobelprijs voor Francis Halzen
07:20 Een nieuw venster op het heelal
12:25 Wat betekent een interactie tussen deeltjes?
16:30 Scalair, vector en tensor: wat is een veld?
21:41 De vier fundamentele krachten
25:00 Waarom neutrino’s nauwelijks reageren op materie
28:30 Krachten voorstellen met golven en velden
31:00 Kwantumvelden en het W-boson
37:39 Hoe ontdek je iets dat overal doorheen vliegt?
41:00 Bètaverval en het antineutrino
42:55 Deeltjesbanen zichtbaar maken
47:31 Pauli voorspelt een onzichtbaar deeltje
50:10 Cowan en Reines detecteren reactorantineutrino’s
54:43 Van een kernreactor naar IceCube: wordt vervolgd
See omnystudio.com/listener for privacy information.