Politieke aardverschuiving: hoe de AfD wint in het land van Luther (Beatrice de Graaf & Stefan Paas)
Aflevering

Politieke aardverschuiving: hoe de AfD wint in het land van Luther (Beatrice de Graaf & Stefan Paas)

De Ongelooflijke Podcast20 september 20261 u 15 min

Vindt er in Duitsland – en daarmee ook in Europa – een politieke aardverschuiving plaats? Vandaag gaat Duitsland opnieuw naar de stembus, in Berlijn én in Mecklenburg-Vorpommern, een Oost-Duitse deelstaat waar de extreemrechtse AfD hoog staat in de peilingen. Dat terwijl de partij onlangs in Saksen-Anhalt al een historische zege boekte met bijna 44 procent van de stemmen. Hoe gevaarlijk is deze ontwikkeling? En waarom is de AfD juist in Oost-Duitsland zo succesvol?

Over deze aflevering

Vindt er in Duitsland – en daarmee ook in Europa – een politieke aardverschuiving plaats? Vandaag gaat Duitsland opnieuw naar de stembus, in Berlijn én in Mecklenburg-Vorpommern, een Oost-Duitse deelstaat waar de extreemrechtse AfD hoog staat in de peilingen. Dat terwijl de partij onlangs in Saksen-Anhalt al een historische zege boekte met bijna 44 procent van de stemmen. Hoe gevaarlijk is deze ontwikkeling? En waarom is de AfD juist in Oost-Duitsland zo succesvol?

Onder die politieke schokgolf zit een fascinerend verhaal. Over de erfenis van de DDR, over regio’s waar industrie, verenigingen en andere maatschappelijke verbanden zijn verdwenen – maar ook over religie. Saksen-Anhalt is namelijk het gebied van Maarten Luther en Wittenberg, de plek waar ruim vijfhonderd jaar geleden de Reformatie begon en het christendom ingrijpend veranderde. Tegenwoordig behoort het juist tot de minst kerkelijke gebieden van Europa.

En uitgerekend daar beroept de AfD zich op de christelijke cultuur. Hoe kan het dat het geloof er bijna verdwenen is, maar het christendom als politieke identiteit weer opduikt? En van wie is die christelijke erfenis eigenlijk als bijna niemand nog naar de kerk gaat?

Daarover spreekt David Boogerd met hét Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf van de Universiteit Utrecht en theoloog Stefan Paas van de VU Amsterdam en de TU Utrecht.

We gaan weer live met De Ongelooflijke! Een voortslepend conflict met Iran, de Epstein-files die Trump blijven achtervolgen en dan: de spannendste midterms in jaren. Wordt dit het begin van het einde van Trump? Op 15 november spreken we journalist en Amerikakenner Geert Mak tijdens De Ongelooflijke Live in Theater de Kom in Nieuwegein. We analyseren de uitslagen van de midterms en trekken parallellen met het verleden. Wat kan de geschiedenis ons vertellen over waar Amerika nu staat?

🔎 Doorzoek al onze afleveringen op thema met onze archieftool.
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack). Zoals ook dit stuk met Beatrice dat in de aflevering genoemd werd: Waarom Oost-Duitsland nog steeds een van de meest atheïstische regio’s ter wereld is
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis, met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

We werken aan een web-app voor reflectievragen bij onze podcast. Wil je helpen meedenken? Vul een korte vragenlijst in via eo.nl/gespreksvragen.

Relevante afleveringen:

🎧 #232 – De democratie in een existentiële crisis? Extreemrechts rukt op in Duitsland (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas)
🎧 #300 – Waarom Nederland geen nazi-Duitsland werd – en Hongarije Orbán wegstemde (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas)

Podcastinformatie

Maker
NPO Luister / EO
Taal
nl-nl
Beschikbare afleveringen
323
Laatst bijgewerkt
20 september 2026