Oorlogen en blokkades frustreren internationale handel. De klimaatcrisis zet voedselproductie, oogsten en het overleven van boeren onder druk. Ook Nederland lijdt er onder als Europese handelsnatie, agrarische grootmacht en kenniscentrum. Maar er zijn ook kansen, innovaties en nieuwe partnerschappen die antwoord geven op deze uitdagingen. Jaap Jansen en PG Kroeger praten hierover met Melanie Maas Geesteranus, ceo van Invest International, en Daan Wensing van Initiatief Duurzame Handel.
***
Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door IDH en met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!
Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact.
***
Melanie Maas en Daan Wensing zijn bezorgd over de positie van Nederland en de Europese Unie in deze turbulente omstandigheden. Al zag Wensing in New York tijdens de UN Climate Week een duidelijke omslag na de grote onzekerheden daar in 2025. “Er is nu veel meer can do mentaliteit. Japan en Korea bijvoorbeeld, kijken nadrukkelijk naar ons land bij de aanpak van hun ontwikkelingssamenwerking en handelsbeleid.”
Na de kredietcrisis van 2008 zijn langetermijninvesteringen in innovaties via banken veel moeizamer geworden, zegt Maas. Invest International ondersteunt daarom bedrijven die vanuit Nederland de stap van start-up naar scale-up willen maken. “In de agrosector investeren is duidelijk lonend. We zien veel kansen. Kennis is hier hoogontwikkeld. Innovaties in agritech, in kwaliteit van gewassen en in veel zorgvuldiger verwerking van grondstoffen zijn succesvolle voorbeelden.”
Maas was staatssecretaris in de kabinetten-Balkenende I, II en III en minister in Rutte I en II. Ze is blij dat haar VVD in het kabinet-Jetten – anders dan onder Schoof – de waarde weer ziet van ontwikkelingssamenwerking als complement van internationale handel: “De combinatie is essentieel voor ons verdienvermogen.”
De nieuwe Nationale Investeringsinstellling die in 2028 van start gaat als opvolger van van Invest International en Invest-NL kan hier extra impulsen geven. “Met één voordeur voor bedrijven, meer geld en duidelijk toekomstperspectief voor ons verdienvermogen.”
IDH en Invest International slaan de handen ineen binnen het grote EU-programma Global Gateway, dat een alternatief wil zijn voor China’s Belt and Road Initiative. Volgens Wensing was Nederland bij aanvang van de Global Gateway nogal passief. Sinds kort ziet hij meer dynamiek, maar ons land moet zich wat hem betreft als grote ‘E6’ economie nadrukkelijker profileren. Onder Jetten staat Nederland niet meer op het menu, maar zit aan tafel. Maar minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) heeft nog te weinig oog voor de maatschappelijke organisaties die de Nederlandse economie wereldwijd op de kaart zetten, meent Wensing. En al is er nu financieel meer ruimte, het blijft toch wel erg ‘kruidenieren’.
‘Middeleeuws boekhouden’, zei Peter Wennink onlangs over de wijze waarop Financiën omgaat met langetermijninvesteringen. Melanie Maas beaamt dat. “Je kunt veel meer investeren zonder dat je de staatsschuld laat oplopen. Dat mag van Brussel, maar Nederland doet het niet.”
Als het aan IDH én de Tweede Kamer ligt, organiseert Nederland tijdens het EU-voorzitterschap in de tweede helft van 2029 een grote topconferentie over ‘voedsel en water’, samen met landen, bedrijven en organisaties uit het Mondiale Zuiden. Wensink suggereert om ook de BRICS-landen hierbij te betrekken. “Landen als Brazilië en India zijn voor de EU en voor ons land als landbouwgrootmacht’ essentiële partners.”
***
Verder lezen
Melanie Maas Geesteranus – Stop met snijden in ontwikkelingssamenwerking
Middenmacht en Onmacht op een veranderend Wereldtoneel (Clingendael)
Strategisch handelen. Beleid voor een geopolitieke economie (WRR)
***
Verder luisteren
595 – Voedselzekerheid in een wankele wereld
597 – Een volle, ambitieuze agenda voor EU-voorzitter Ierland
587 – Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg over 2025 als verloren jaar: ‘Stagnatie is nooit gratis’
575 – Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel
574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld
571 – Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan
547 – Jeroen Dijsselbloem en Pieter Duisenberg: knopen doorhakken, hervormen en stevig investeren
537 – De kracht van de vijf Nederlandse zeehavens
458 – De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi (over de BRICS)
446 – Doe wat Draghi zegt of Europa wacht een langzame doodsstrijd
431 – Handelsland Nederland staat op het spel
427 – Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben
409 – Nederland wereldwijd handelspartner, ook van communistisch Vietnam
***
Tijdlijn
00:00:00 – Deel 1
00:36:44 – Deel 2
00:53:08 – Deel 3
01:11:24 – Einde
See omnystudio.com/listener for privacy information.