Troonrede en rijksbegroting waren een eerste bod van het minderheidskabinet-Jetten. Dat daarop niet direct werd toegehapt kon dan ook niet verrassen. De pirouettes en eerste bewegingen in de Algemene Politieke Beschouwingen verdienen een precieze observatie en duiding.
Jaap Jansen en PG Kroeger zagen een soevereine maar niet foutloze Jesse Klaver, die zich presenteerde als de ware opvolger van Willem Drees en de polder van de zuilentijd. Back to the Fifties. Duidelijk was dat hij met zichzelf had afgesproken dat-ie goedgemutst zou blijven. Met de premier speelde hij een wedstrijd glimlachen en opgeruimdheid.
***
Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!
Deze bevat een advertentie voor de film De Gaulle – Liberté. Bezoek de film. Ben je vriend van de show, maak kans op kaartjes! (vrienden krijgen daarover bericht)
Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact.
***
Geert Wilders leek zijn charisma kwijt. Hij was futloos, af en toe verbazend ambtelijk op details. Vaker geestverwanten beschimpend dan het kabinet. Met zijn zoveelste motie van wantrouwen liet hij zien dat alleen PVV, FVD en BBB meteen nu het kabinet al weg willen, waardoor hij de positie van Jetten en zijn ploeg onbedoeld versterkte.
D66-fractievoorzitter Jan Paternotte – voorheen vaak de koning van het debat – was minder in vorm. Hij vond de toon niet waarmee handreikingen gewicht kregen als serieus gebaar. Wel raak was zijn betoog dat PRO veel kon leren van het kabinet Rutte II in 2013 toen Alexander Pechtolds linksliberalen met ChristenUnie en SGP samen als ‘constructieve drie’ bereid bleken VVD en PvdA aan meerderheden te helpen. Paternotte valideerde daarmee de analyse van Joop van den Berg in Betrouwbare Bronnen 604, dat de coalitie in de Buma en Letschert fasen van de kabinetsformatie het werk afgeraffeld had. Heel even opperde Jesse Klaver een extra formatiefase in te lassen om zo alsnog een brede coalitie te creëren, maar niemand ging er op in. Daarvoor is het waarschijnlijk net te vroeg.
Premier Rob Jetten werd gered door Mona Keijzer. Zij viel Wilders aan met het verwijt dat hij hun beider kabinet-Schoof had opgeblazen net toen dit zijn rechtse zegenrijke werk zou doen. Niets hadden ze waargemaakt. Had hij geen ‘Schoofspijt’? Dit mondde uit in een wederzijdse scheldkanonnade waarin alle separatistische frustraties op de radicaal-rechtse flank ongeremd tot uiting kwamen. ‘Verraad’, ‘liegen’, ‘lafhartigheid’ schetterde door de Kamer.
Van blokvorming op rechts was geen sprake meer. Keijzers ‘Project 2029’ bleek een bomgordel. Wilders legde JA21 zelfs nog even uit dat Joost Eerdmans een sufferd was. CDA-chef Henri Bontenbal meldde – hevig geïrriteerd over Keijzers aanmatigend beroep op christendemocratische wortels en waarden – dat hij uitzag naar ‘brede en stabiele samenwerking’. Precies wat zij op radicaalrechts gedemonteerd had.
Toch moet ook PRO op zijn tellen passen. Klaver zal niet mee willen maken dat de vakbeweging straks moet vaststellen dat PRO niet levert, als enkele partijen rechts van de VVD Jetten te hulp schieten in ruil voor spiegeltjes en kraaltjes. Zij willen geen verkiezingen en geen premier Klaver. En de VVD evenmin. Dan kan de polder dan maar liever, zonder Klaver desnoods, een eigen deal sluiten met Jettens adjudant Hans Vijlbrief, de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Het nieuwste thema in deze APB kwam van Laurens Dassen van Volt: AI als existentiële uitdaging. De premier bleek meer dan geprepareerd. In een vurig betoog van rijkgeschakeerde details schetste hij hoe Nederland samen met Frankrijk in de EU en de Verenigde Naties een serie strategische initiatieven met andere hightech naties ontplooit. De alliantie van ASML en het Franse Mistral is in dit cruciaal domein de avant garde in en vanuit Europa. Dat Emmanuel Macron Jetten al in Veldhoven had opgezocht was veelzeggend.
In de bioscoop draait nu de prachtfilm over De Gaulle: Liberté. Blijft de vraag of de Algemene Politieke Beschouwingen uiteindelijk ook leiden naar de bevrijding van Rob Jetten.
***
Verder luisteren
609 – De zes stijlen van politici
604 – D66 en CDA hadden in de kabinetsformatie te veel haast, daardoor gaat het nu zo stroef
599 – Ingrijpende plannen, maar krijgt het kabinet-Jetten voldoende steun?
594 – De komst van PRO verandert het politieke landschap
591 – Honderd dagen kabinet-Jetten
589 – Nieuwe poldervoorzitters dwingen kabinet-Jetten terug te komen op bezuinigingsplan
582 – Het kabinet-Jetten: navigeren in de mist
568 – Alsof hij er al jaren stond: het debuut van premier Rob Jetten
563 – Als minderheid meerderheden maken
562 – De uitgestoken hand van D66, VVD en CDA
560 – Een zwarte dag voor de PVV
261 – Mariëtte Hamer en de kunst van het voorzitten – een masterclass
Samen met Frankrijk
575 – Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel
566 – Emmanuel Macron, de nieuwe Baron von Munchhausen
***
Tijdlijn
00:00:00 – Deel 1
00:28:35 – Deel 2
00:57:09 – Deel 3
01:16:20 – Einde
See omnystudio.com/listener for privacy information.